Waarom dat hardnekkige overgewicht tijdens de menopauze maar niet verdwijnt: Een medische aandoening die vrouwen treft, zorgt ervoor dat het gewicht 'schijnbaar van de ene op de andere dag' toeneemt – maar er is hoop. Zo kom je er vanaf.
gezondheiddonderdag, 09 april 2026 om 12:51
Veel vrouwen zien rond de overgang hun gewicht ineens omhoogschieten, terwijl hun leefstijl nauwelijks verandert. Achter dat hardnekkige “menopauzevet” kan een onderschatte medische aandoening schuilgaan: lipoedeem.
Tijdens de overgang veranderen hormonen het vetmetabolisme: oestrogeen daalt, de vetverdeling verschuift en de stofwisseling vertraagt. Veel vrouwen komen daardoor wat aan, vooral rond de buik. Maar als vooral benen en heupen in korte tijd fors dikker worden, pijnlijk en blauwgevoelig zijn en niet reageren op diëten, kan er meer spelen dan ‘gewoon’ overgangsgewicht. Steeds meer experts wijzen dan naar lipoedeem, een chronische vet- en bindweefselziekte die vooral bij hormonale scharniermomenten – puberteit, zwangerschap, menopauze – de kop opsteekt.
Rond de menopauze kan lipoedeem zich in maanden ontwikkelen tot jarenlange pijn, mits het niet tijdig wordt herkend en behandeld.”
Bij lipoedeem stapelt vet zich symmetrisch op in met name benen en soms armen, terwijl handen en voeten opvallend slank blijven. Het weefsel voelt zwaardig en pijnlijk aan, kneuzingen ontstaan snel en langdurig staan of zitten verergert de klachten. Omdat het gewicht ondanks strenge diëten nauwelijks daalt, krijgen veel vrouwen te horen dat ze “gewoon meer moeten afvallen”, wat zowel medisch onjuist als psychologisch schadelijk is. Lipoedeem staat namelijk grotendeels los van obesitas, al kunnen beide elkaar wel versterken.
De precieze oorzaak is nog onderwerp van onderzoek, maar duidelijk is dat oestrogeen en erfelijke aanleg een sleutelrol spelen. Rond de menopauze kan de veranderende hormoonbalans een sluimerend lipoedeem versneld doen doorbreken, waardoor vrouwen ervaren dat hun lichaam “van de ene op de andere dag” verandert. Dat verklaart waarom klassieke dieetadviezen zo weinig effect hebben: het gaat niet om ‘lui vet’, maar om ziek vetweefsel dat zich anders gedraagt.
Veel vrouwen krijgen te horen dat ze gewoon moeten afvallen, terwijl hun vetweefsel in feite ziek is.
Toch is er hoop. Hoewel lipoedeem niet spontaan verdwijnt, bestaan er behandelingen die klachten en omvang merkbaar kunnen verminderen. Conservatieve therapie omvat onder meer compressiekousen, gespecialiseerde oedeemfysiotherapie, aangepast bewegen en een ontstekingsremmend voedingspatroon. In ernstige gevallen kan liposuctie door ervaren teams de vetmassa blijvend reduceren en de kwaliteit van leven verbeteren, zo laten recente studies en Nederlandse centra zien. Cruciaal is wel dat de aandoening tijdig wordt herkend, zowel door huisartsen als door vrouwen zelf.
Onverklaarbaar dikker tijdens de overgang? Het kan lipoedeem zijn
Lipoedeem is een chronische vetstoornis die vrijwel alleen vrouwen treft en vaak juist rond de menopauze explodeert. Typisch: benen en soms armen worden kolomvormig dikker, terwijl handen, voeten en romp relatief gespaard blijven. Diëten en extra sporten helpen nauwelijks, wat het gevoel van falen en schaamte vergroot. Onderzoek schat dat tot zo’n 10 à 11 procent van de vrouwen ermee te maken heeft, vaak zonder diagnose. Het goede nieuws: behandeling bestaat, en hoe eerder die start, hoe beter het resultaat.
Wie tijdens de menopauze “onverklaarbaar” aankomt in benen of armen, doet er dus goed aan verder te kijken dan de weegschaal. Een goede diagnose kan het verschil betekenen tussen jarenlang vechten tegen een lichaam dat niet meewerkt, en een gerichte aanpak die belastende kilo’s eindelijk weer een beetje in beweging krijgt.
POPULAIR NIEUWS
„Helemaal niet waar”: Ten Damme zet advocaat Ali B publiekelijk recht
Gratis huis in Spanje of Italië? Zo duur kan de droom uitpakken
Hoeveel seks hebben gelukkige stellen écht? (minder dan je denkt)
Trump nog steeds razend op de NAVO, Rutte geef hem gelijk
Dezelfde pils voor de helft van de prijs: deze budgetbiertjes komen stiekem uit grote brouwerijen
De 5 onovertroffen manieren om te zorgen dat mensen je aardig vinden
Loading